بررسی کاربردپذیری ماشینحساب قیمت و مقایسهی رقبا
استفاده از صفحه مثل یک خریدار، ثبت هر مشکل و بعد مقایسهی آن با بقیهی بازار.
- شرکت
- ابر آروان
- نقش
- طراح محصول
- دوره
- ۲۰۲۰
استفاده از صفحه مثل یک خریدار، ثبت هر مشکل و بعد مقایسهی آن با بقیهی بازار.

01زمینه
ابر آروان یک ارائهدهندهی ایرانی خدمات ابری و CDN است. وبسایتش برای سرویسهایی که میفروشد یک ماشینحساب قیمت داشت: سرور ابری، بستههای امنیتی، پخش زنده، ویدیو، ذخیرهسازی، DNS و پشتیبانی. خریدار هر چه میخواست انتخاب میکرد، «محاسبه» را میزد و خلاصهای شبیه فاکتور میگرفت، با دکمهای برای ثبتنام و سفارش.
سینا در دی و بهمن ۱۳۹۸، بهعنوان بخشی از کارش، این صفحه را بررسی کرد. بعد از این بررسی، ماشینحساب بازطراحی و منتشر شد. این مطالعه دربارهی خود بررسی است: چه کاری اول انجام شد، هر مشکل چطور ثبت شد، صفحه با کدام ماشینحسابها مقایسه شد و چه چیزهایی سنجیده شد. در پایان هم دو صفحه از بازطراحی را نشان میدهد. آروان از آن زمان وبسایتش را بهروز کرده است؛ پس ماشینحسابی که امروز آنلاین است همان نیست که اینجا توصیف شده.
02رویکرد
سینا از ۲۹ دی تا ۳ بهمن ۱۳۹۸ بهتنهایی روی یک برد Trello کار کرد. صفحه را مثل یک خریدار به کار برد: هر بخش از فرم را پر کرد، «محاسبه» را زد، فاکتور را خواند و یک گزینه را عوض کرد تا ببیند چه چیزی تغییر میکند.
هر مشکل یک کارت شد: عنوانی کوتاه، معمولاً برچسبی برای نوعش (کاربردپذیری، رابط کاربری یا متن)، اغلب یک اسکرینشات و گاهی یادداشتی دربارهی چیزی که باید عوض شود. لیستها همان بخشهای خود ماشینحساباند، مثل ورودیها، فاکتور و هر محصول؛ پس هر کارت در همان بخشی است که مشکل در آن پیدا شد.
۴۸ مورد از این ۵۰ مشکل در سه جلسه ثبت شد: ۲۲ مورد در ۲۹ دی، و بعد ۱۳ مورد در ۳۰ دی و ۱۳ مورد در ۱ بهمن. دو مورد دیگر در ۲ بهمن اضافه شد. بین جلسهها، بقیهی کار هم روی همین برد پیش رفت.
قبل از هر قضاوتی، صفحه سنجیده شد؛ اندازهگیری سرعت پیش از ثبت اولین یافته انجام شد.
03یافتهها
از ۵۰ کارت، ۲۶ برچسب کاربردپذیری دارند، ۱۵ برچسب رابط کاربری و ۱۳ برچسب متن. یک کارت میتواند بیش از یک برچسب داشته باشد و سه کارت هیچ برچسبی ندارند. کنار هم که خوانده شوند، در هشت موضوع جا میگیرند.
در جلسهی سوم، ۱۱ یادداشت از ۱۳ یادداشت به زبان خریدار نوشته شدهاند.
تفاوت بسیار بالا و بالا چیه؟ متریک؟
04مقایسه
برای هر یک از ۱۲ ماشینحساب قیمت ابری دیگر یک کارت جدا ساخته شد. هر ۱۳ صفحه، از جمله صفحهی آروان، با GTmetrix سنجیده شدند و نتیجهها در یک صفحهگسترده جمع شد: امتیاز PageSpeed و YSlow، زمان بارگذاری، حجم و تعداد درخواستها. این دوازده ماشینحساب Google Cloud، Microsoft Azure، AWS TCO، Open Telekom Cloud، Oracle Cloud، Rackspace، Firebase، Huawei Cloud، NetApp، DigitalOcean، FME Cloud و Selectel بودند.
در این سنجش، صفحهی آروان دومین صفحهی سنگین بود: ۲٫۶۵ مگابایت، در برابر میانهی حدود ۱٫۲ مگابایت برای بقیه، و فقط صفحهی Oracle با ۳٫۱۳ مگابایت از آن سنگینتر بود. ۱۰۶ درخواست میفرستاد، در برابر میانهی ۶۵، و از نظر تعداد درخواست سوم بود. امتیاز PageSpeed آن ۵۶ بود و این صفحه، همرتبه با یک صفحهی دیگر، سومین امتیاز پایین را داشت. با ۶٫۷ ثانیه زمان بارگذاری، پنجمین صفحهی کند بود. در YSlow وسط جدول قرار داشت.
روی هر صفحه فقط یک بار GTmetrix اجرا شد، با نسخهی رایگان و از ونکوور، در ۲۹ و ۳۰ دی ۱۳۹۸؛ پس این عددها تصویری از همان لحظهاند، نه حکم نهایی. اما برای اینکه جای صفحهی آروان در میان بقیه معلوم شود، کافی بودند.
جدا از آن دوازدهتا، دو طراحی از جاهای دیگر بهعنوان کارت ایده نگه داشته شد: پرداخت بهازای مصرف، از یک اپلیکیشن طرحهای موبایل، و یک چیدمان کارتی برای بستهها.
از میان ۱۲ ماشینحساب دیگر، فقط یکی از صفحهی آروان سنگینتر بود.

05جستجو
این هم بررسی شد که موتورهای جستجو صفحه را چطور میخوانند. یک افزونهی سئو در مرورگر عنوانی ۲۲ کاراکتری و توضیحی ۵۳ کاراکتری را علامت زد؛ صفحه کلیدواژه و تگ canonical هم نداشت. صفحه یک H1 داشت که همان کلمهی «ماشینحساب» بود، و شش تگ H6 که در واقع آیتمهای منو بودند؛ از H2 تا H5 هیچ تگی نداشت. ۵۶ تصویر و ۱۴۴ لینک هم در آن بود.
یک ابزار بررسی سایت هم دو مورد کوچکتر پیدا کرد: گواهیای که نزدیک به انقضا بود و یک صفحه با ریدایرکت موقت.
06بازطراحی
بعد از بررسی، ماشینحساب بازطراحی و منتشر شد. سینا فقط دو صفحه از آن را دارد که در ادامه آمدهاند؛ این مطالعه چیز دیگری از بازطراحی ندارد، پس این بخش فقط میگوید همین دو صفحه چه نشان میدهند.
بالای صفحه ردیفی از ۹ سرویس است، هر کدام با یک آیکون و نام. زیر آن دو کارت کنار هم قرار دارند. یکی تنظیمات سرویسی است که انتخاب شده، اینجا فضای ابری: منطقه، حجم، تعداد درخواستها و ترافیک ارسالی، با دکمهای که آن را به صورتحساب اضافه میکند. دیگری خود صورتحساب است.
تا چیزی اضافه نشده، صورتحساب میگوید خالی است و اول باید چه کرد: یک سرویس را شخصیسازی کنید و به صورتحساب اضافه کنید. وقتی سرویسها اضافه شوند، هر کدام ردیفی در صورتحساب میشود که میتوان آن را جمع یا حذف کرد، و همان سرویس در ردیف بالا نقطهای زرد میگیرد.
در صفحهی قدیمی، صورتحساب آخر از همه و بعد از «محاسبه» میآمد. در بازطراحی، پیش از آنکه چیزی اضافه شود روی صفحه است.


07نقش من
سینا ماشینحساب را در دی و بهمن ۱۳۹۸، بهعنوان طراح محصول در ابر آروان، بهتنهایی بررسی کرد. یادداشتها تجربهی یک نفر از کار با صفحهاند؛ این مطالعه هیچ آزمونی با افراد دیگر ندارد.
08نتایج
اینجا یک بررسی و شواهدش آمده، نه یک نتیجه. ماشینحساب بعد از بررسی بازطراحی و منتشر شد و دو صفحه از آن نشان داده شده، اما در شواهد هیچ عددی از اثر بازطراحی نیست.
09آنچه یاد گرفتم
یادداشتها تجربهی یک نفر از کار با صفحهاند و یازدهتایشان به زبان یک خریدار نوشته شدهاند. این روش برای پیدا کردن مشکلها خوب است، اما نمیگوید کدام مشکل خریدار را از ادامه بازمیدارد و هر کدام چند وقت یکبار پیش میآید. چند جلسه با خریداران واقعی این مشکلها را رتبهبندی میکرد.
هر ۵۰ کارت وزن یکسانی دارند. برد برای نوع مشکل برچسب دارد، اما نشان نمیدهد هر مشکل چقدر مهم است، مسئولش کیست یا تا کی باید حل شود. اگر شدت هر مشکل هنگام ثبت مشخص میشد، فهرستی به دست میآمد که میشد مستقیم روی آن کار کرد.
یک اجرای GTmetrix برای هر صفحه، در یک روز و از یک جا، فقط تصویری از همان لحظه است. اگر هر صفحه چند بار و در زمانهای مختلف سنجیده میشد، یک بازه به دست میآمد و فاصلهی صفحهها با هم قابلاعتمادتر بود.